De gemeente Leusden heeft onlangs een enquête verspreid onder inwoners over windmolens en zonnevelden. Op papier lijkt dit een uitnodiging tot inspraak, een kans voor inwoners om hun stem te laten horen over de energietoekomst van onze gemeente. In de praktijk roept de vragenlijst echter vooral vragen op over de eerlijkheid en het doel van deze exercitie.
In de (online) Leusder Krant uit Windalarm stevige kritiek. Volgens de stichting ontbreekt de mogelijkheid om simpelweg “nee” te zeggen tegen windmolens, waardoor de enquête niet neutraal maar sturend zou zijn. Ook plaatst Windalarm vraagtekens bij de noodzaak van nieuwe windturbines op land en wijst zij op gezondheidsrisico’s en alternatieven zoals wind op zee.
Die kritiek raakt een punt, maar mist tegelijk de kern van het politieke proces in Leusden. De vraag óf wij als gemeente bijdragen aan de duurzaamheidsopgave met zon en wind is namelijk al jaren geleden beantwoord. In de vorige raadsperiode heeft de gemeenteraad besloten dat Leusden haar aandeel levert in de energietransitie met duurzame opwek. Ook in deze periode hebben partijen als Lokaal Belangrijk en CDA dat besluit niet teruggedraaid. Dat station is gepasseerd.
Wat nu voorligt, is een andere vraag. De provincie heeft de regie naar zich toegetrokken omdat de regio onvoldoende voortgang boekte. Aan Leusden is gevraagd locaties aan te wijzen voor één of meerdere windmolens. Niet óf we dat willen, maar waar. Eerder was er brede steun voor plaatsing langs de A28, ook van de huidige coalitie onder leiding van Lokaal Belangrijk. Dat plan is gestrand doordat Defensie bezwaar maakte. Daarmee verdween niet de opgave, maar alleen die specifieke locatie.
En precies daar wringt de schoen. In plaats van helder te communiceren dat het gaat om locatiekeuzes binnen een al vastgestelde opdracht, wordt met een enquête de suggestie gewekt dat de fundamentele keuze nog openligt. Dat is een schijnvertoning van inwonerbetrokkenheid. Ambtelijk liggen scenario’s en zoekgebieden allang klaar. Het is dit college dat daarover een besluit neemt en dat vervolgens overdraagt aan een nieuwe raad, die er in haar eerste vergadering mee wordt geconfronteerd.
Echte participatie had plaatsgevonden op het moment dat de provincie met de concrete vraag kwam: onder welke voorwaarden en op welke plekken zijn windmolens voor Leusden aanvaardbaar? Dat is een eerlijk gesprek. “Geen molens” is daarbij geen reële optie meer, hoe graag sommigen dat ook zouden willen. Ook Windalarm blijft doen alsof die keuze nog openstaat en strooit daarmee net zo goed zand in de ogen.
Inwonerbetrokkenheid is meer dan een vinkje in een proces. Het vraagt om transparantie over wat wel en niet ter discussie staat. Zolang het college onder aanvoering van Lokaal Belangrijk en CDA die duidelijkheid niet biedt, blijft deze enquête vooral wat zij nu lijkt: een rituele dans rond een besluit dat inhoudelijk allang in de steigers staat.